Wie een paar jaar geleden in Bitcoin of Ethereum stapte, had er weinig last van: de Belastingdienst had nauwelijks zicht op wat er op cryptobeurzen gebeurde. Dat tijdperk is voorbij. Vanaf 2026 zijn crypto-aanbieders verplicht om klantgegevens en transacties rechtstreeks door te sturen naar de fiscus. Het gaat om een Europese maatregel die de naam DAC8 draagt, en die geldt voor iedereen met een actief account bij een cryptobeurs, ook als die beurs in het buitenland zit.
Wat is DAC8 en waarom raakt het jou?
DAC staat voor Directive on Administrative Cooperation, de EU-richtlijn voor internationale gegevensuitwisseling tussen belastingdiensten. De achtste versie van deze richtlijn breidt die verplichting uit naar crypto. Concreet betekent het dat cryptobeurzen, walletproviders en andere crypto-aanbieders die diensten verlenen aan EU-inwoners, verplicht zijn om gegevens te verzamelen en jaarlijks door te sturen aan de nationale belastingautoriteiten.
Voor Nederland geldt: de eerste rapportage over 2026 moet uiterlijk 31 januari 2027 bij de Belastingdienst zijn ingediend. Aanbieders die dit nalaten, riskeren een boete van meer dan een miljoen euro. Die prikkel is groot genoeg om serieus te worden genomen.
Welke gegevens deelt jouw cryptobeurs voortaan?
De wet schrijft drie categorieën gegevens voor. Ten eerste bedrijfsgegevens: naam, adres en registratienummer van de crypto-aanbieder zelf. Ten tweede klantgegevens: jouw naam, adres, belastingnummer (BSN) en geboorteland. Ten derde transactie-informatie: elke aankoop, verkoop of overboeking van crypto die via het platform loopt.
De Belastingdienst ziet straks dus niet alleen dat je crypto bezit, maar ook hoeveel je hebt gekocht, wanneer je hebt verkocht en wat de bedragen waren. Dat is een forse verandering ten opzichte van hoe het een paar jaar geleden werkte, toen crypto grotendeels buiten het zicht van de fiscus viel. De Rijksoverheid lichtte de achtergrond van deze maatregel toe in een officieel nieuwsbericht.
Hoe zit crypto in je belastingaangifte?
Voor Nederlandse belastingplichtigen valt crypto al langer onder box 3. Dat blijft zo in 2026. De Belastingdienst hanteert een fictief rendement van 6,00% over je cryptovermogen, en dat rendement wordt belast met 36%. Reken je snel door: heb je op 1 januari 2026 voor 10.000 euro aan crypto, dan betaal je over een fictief rendement van 600 euro, dus 216 euro aan belasting.
De peildatum voor box 3 is 1 januari. De waarde van je crypto op die datum bepaalt je aanslag, ongeacht wat de koers daarna doet. Dat kan in je voordeel werken als de markt daarna instort, maar pijnlijk uitpakken als je op de peildatum toevallig een piek zat. Meer informatie over hoe je crypto precies aangeeft, vind je op de officiële pagina van de Belastingdienst over crypto en belasting.
Wat dit concreet betekent als je al crypto hebt
Als je crypto aanhoudt via een gereguleerde beurs als Bitvavo, Coinbase of Kraken, verandert er voor jou weinig aan de aangifte zelf. Je was al verplicht om je cryptovermogen op te geven, en DAC8 wijzigt die verplichting niet. Wat verandert, is de controle: de Belastingdienst hoeft nu niet meer te raden of je crypto bezit, maar ziet het direct in de rapportage.
Ben je in het verleden minder nauwkeurig geweest met je aangifte? Dan is dit het moment om dat te herstellen via een vrijwillige verbetering bij de Belastingdienst, voordat de automatische rapportage begint. Wie dat nalaat, riskeert een naheffing met rente en een boete.
Wil je begrijpen hoe grote financiële instellingen met crypto omgaan? Lees ook hoe ABN AMRO zijn klanten nu laat beleggen in Bitcoin via hun gewone bankrekening.
Buitenlandse beurs, toch jouw probleem
Een veelgehoord misverstand is dat DAC8 alleen voor Nederlandse aanbieders geldt. Dat klopt niet. Elke crypto-aanbieder die diensten aanbiedt aan inwoners van een EU-lidstaat, valt onder de rapportageplicht, ongeacht waar het bedrijf zelf gevestigd is. Of je nu handelt via een Europees platform of via een aanbieder op de Kaaimaneilanden: als die aanbieder je als EU-klant heeft geregistreerd, gelden de regels.
Platforms die weigeren mee te werken, riskeren hoge boetes en kunnen van de Europese markt worden geweerd. De kans dat grote spelers als Binance of Kraken de EU-regelgeving naast zich neerleggen, is daardoor klein. Kleinere of dubieuze platforms zijn een ander verhaal, maar ook dan blijft jij als belastingplichtige verantwoordelijk voor een correcte aangifte.
Dit regel je nu meteen
DAC8 verandert niets aan de regels, maar wel aan de handhaving. Dat maakt het slim om een paar dingen goed te regelen. Zorg allereerst dat je de waarde van al je crypto bijhoudt op de peildatum 1 januari, elk jaar opnieuw. Gebruik daarvoor een tracker als CoinStats of de exportfunctie van je beurs.
Houd bovendien je aankoopprijzen bij. Hoewel box 3 werkt met fictief rendement, kan dit bij een discussie met de Belastingdienst toch nuttig zijn. En als je gebruikmaakt van meerdere beurzen of hardware wallets, zet die dan ook allemaal op een rij. Ook voor zelfbeheerde wallets ben je verplicht het saldo op te geven.
Een verstandige aanpak voor crypto is de risicovolle allocatie klein te houden als onderdeel van een breder gespreide portefeuille. Benieuwd hoe Nederlandse beleggers dat aanpakken? Lees ook ons artikel over profiteren van de AI-boom als Nederlandse belegger.